The great humility
Door Jan Lok
Woensdagmorgen stond in het teken van 'Good to Great'. Dit betreft een prima boek van Jim Collins over de excellente organisaties van Amerika. Het boek is gebaseerd op een zeer uitgebreid onderzoek en wordt mede daarom zeer serieus genomen. De centrale vraag: hoe wordt een goede organisatie een excellente organisatie? Een belangrijk antwoord ligt in de persoon van de leider.
Steve Musser gaf deze morgen een enthousiast college over de centrale uitkomst van Collins: een excellente leider is nederig. Daarbij gebruikt Steve een mooie definitie van C.S. Lewis: “Humility is NOT thinking less of ourselves, but rather thinking of ourselves less.” Want een kind van God hoeft niet negatief of nederig over zichzelf te denken. Hij is een kroon op de schepping. Wat hij wel moet doen is: minder aan zichzelf denken.
Nederigheid is waarschijnlijk een van de belangrijkste kenmerken van God. Al in het Oude Testament toont God zich in nederigheid (bijv. de kleinste tempel van alle omringende landen). In de persoon van Jezus wordt God in alle nederigheid zichtbaar. Een voetwassende koning op een ezeltje.
Steve was dan ook enthousiast dat nu in uitgebreid onderzoek aangetoond wordt dat nederigheid een centrale waarde is voor leiders. In een eigen onderzoek had hij (op kleinere schaal) hetzelfde al laten zien. Hij maakt daarbij onderscheid tussen:
- Selfless Goals (onbaatzuchtige doelen). Zie daarvoor Philippenzen 2:3,4 - Handel niet uit geldingsdrang of eigenwaan, maar acht in alle bescheidenheid de ander belangrijker dan uzelf. Heb niet alleen uw eigen belangen voor ogen, maar ook die van de ander.
- Sensitive Means (fijnzinnige middelen) Zie daarvoor Galaten 5: 22,23 - Maar de vrucht van de Geest is liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing. Er is geen wet die daar iets tegen heeft.
Dit leidt tot het volgende schema, wat uitvoerig getest is in allerlei onderzoek en inmiddels zijn waarde bewezen heeft:
| | Means | ||
| | Insensitive | Sensitive | |
| End-goals | Selfless | 1. Determined Crusader | 4. Humble Servant |
| | Selfish | 2. Ruthless Maximizer | 3. Sociable Egoist |
In elk van de vier kwadranten kom je leidersschapstypen tegen. Soms is de leider heel erg betrokken op de organisatie, de mensen en de omgeving. Maar als puntje bij paaltje komt is het een doordouwer. Je hebt dan een 'determined crusader' die wel voor de goede doelen gaat maar de verkeerde middelen kiest.
De ruthless maximizer is een te vaak voorkomende etter in managementposities die alleen met zichzelf bezig is. Steve citeerde hierbij de film 'Wall Street' waarbij een beurshandelaar met een dergelijkprofiel antwoord geeft op de vraag of hij geen vrienden heeft: “If I need a friend, I buy a dog.”
De sociable egoist is het type leider dat met een vriendelijk, warm gezicht komt zeggen dat je vanwege economische omstandigheden ontslagen wordt. Harde doelen worden zacht verpakt. Stinkende wonden zijn vaak het resultaat. Het is opvallend dat dit kwadrant onder christenen in Amerika oververtegenwoordigd is (althans, volgens zijn onderzoek).
Nee, dan de humble servant. De nederige leiders uit het onderzoek van Collins, die graag erbij vertelt dat hij allesbehalve een christen is. De nederige leiders zijn gericht op de ander en sluiten daar ook qua middelen op aan. Niet omdat het effectief is of omdat het in een managementboekje staat. Nee, gewoon omdat ze zo zijn.
Maar dat roept wel de logische vraag op: hoe kun je dan nederigheid leren? Niet via een trainingsprogramma; niet via een zelfstudiegids; niet via e-kearning. Er is, volgens Steve, maar een manier: je openstellen voor het werk van God in ons. Daarbij zijn vaak drie grote stappen te herkennen bij mensen:
- Experiencing Loss. Mensen ervaren verdriet en pijn in het leven. Ze worden teruggeworpen op hun beperkingen.
- Choosing Brokenness. Kies voor gebrokenheid, accepteer het leven zoals je dat gegeven wordt.
- Becoming Humble. 'Vanzelf' wordt je nederig. Je bent je bewust van de kleinheid. Je accepteert je beperkte staat en je hoeft je niet mooier voor te doen dan je bent. Je kunt jezelf geven. You're becoming great.
Tja, bovenstaan verhaal klinkt wat prekerig. Het is ook een zeer compacte samenvatting van een verhaal dat bol stond van anekdotes, grappen en interactie. Maar soms doet een aftreksel smaken naar meer en dan van de real stuff.
Foto's
Steve Musser
